พระเจ้าอโศกมหาราชทรงอยู่ใน สมัยราชวงศ์โมริยะ แห่งจักรวรรดิโมริยะ พระองค์ทรงเป็นจักรพรรดิองค์ที่สามแห่งราชวงศ์โมริยะ ช่วงยุคสมัย ประมาณพุทธศักราช 275 อาณาจักรจักรวรรดิโมริยะนั้นยิ่งใหญ่มาก ครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของอนุทวีปอินเดีย
หลังสิ้นสงครามแคว้นกลิงคะ พระเจ้าอโศกมหาราชทรงพบกับพระอรหันต์ในพระพุทธศาสนา ได้ฟังธรรมที่ชี้นำให้เอาชนะทั้งโลกด้วยธรรม เรียกว่า “ธรรมวิชัย” จึงเกิดปัญญาเข้าถึงพุทธวิถีปฏิสัมภิทามรรค อันเป็นเหตุให้ทรงเปลี่ยนจากนักรบ มาเป็นพุทธมามกะ ปฏิบัติธรรม และส่งเสริมพระพุทธศาสนาอย่างแท้จริง ทรงส่งคณะสมณทูต 9 สายไปเผยแผ่ในดินแดนต่างๆ ทั่วเอเชีย รวมถึง สุวรรณภูมิ (ซึ่งรวมถึงประเทศไทยในปัจจุบัน) และศรีลังกา อีกทั้งยังทรงสร้างหลักศิลาจารึกและสังเวชนียสถานเพื่อประกาศหลักธรรมด้วย
::: การเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระเจ้าอโศกมหาราช
การเปลี่ยนผ่านจากการเอาชนะด้วยอาวุธ สู่การเอาชนะด้วยธรรม :
หลังสงครามกลิงคะ ทำให้พระองค์ทรงตระหนักถึงความโหดร้ายของสงคราม จึงหันมานับถือพุทธศาสนาและเปลี่ยนมาใช้หลัก “ธรรมวิชัย” หรือการเอาชนะด้วยธรรมในการปกครอง
::: ทรงส่งเสริมพระพุทธศาสนา
พระเจ้าอโศกมหาราชทรงเป็นองค์อุปถัมภ์ การสังคายนาครั้งที่ 3 ซึ่งจัดขึ้นที่วัดอโศการาม เมืองปาฏลีบุตร โดยมีพระโมคคัลลีบุตรติสสเถระเป็นประธาน และพระอรหันต์ 1,000 รูปเข้าร่วม การสังคายนาครั้งนี้ดำเนินการเพื่อชำระพระไตรปิฎกให้บริสุทธิ์หลังจากการจับสึกพระอลัชชี (พระปลอม) จำนวนมาก และนำไปสู่การส่งคณะสมณทูตเผยแผ่พระพุทธศาสนาไปยังดินแดนต่างๆ ทั่วโลก
รายละเอียดการสังคายนาครั้งที่ 3
องค์อุปถัมภ์: พระเจ้าอโศกมหาราช
ประธานสงฆ์: พระโมคคัลลีบุตรติสสเถระ
สถานที่: วัดอโศการาม เมืองปาฏลีบุตร
พระสงฆ์เข้าร่วม: 1,000 รูป
ระยะเวลา: 9 เดือน
ผลลัพธ์สำคัญ:
ชำระพระไตรปิฎกให้บริสุทธิ์
นำไปสู่การส่งสมณทูต 9 สายไปยังดินแดนต่างๆ เพื่อประกาศพระพุทธศาสนา
::: ทรงส่งคณะสมณทูต: ทรงส่งคณะสมณทูตไปเผยแผ่พระพุทธศาสนาในทิศต่างๆ 9 สาย
สายที่ 1: พระมัชฌันติกเถระไปแคชเมียร์และคันธาระ
สายที่ 2: พระมหาเทวเถระไปมหิสสกมณฑล
สายที่ 3: พระรักขิตเถระไปวนวาสี
สายที่ 4: พระธัมมรักขิตเถระ (ชาวกรีก) ไปปรันตชนบท
สายที่ 5: พระมหาธัมมรักขิตเถระไปมหาราษฏร์
สายที่ 6: พระมหารักขิตเถระไปโยนก (เอเชียกลาง)
สายที่ 7: พระมัชฌิมเถระและคณะไปเทือกเขาหิมาลัย (เนปาล)
สายที่ 8: พระโสณเถระและพระอุตตรเถระไปสุวรรณภูมิ (ประเทศไทย, พม่า และอื่นๆ)
สายที่ 9: พระมหินทเถระ (พระโอรส) ไปศรีลังกา
การสร้างหลักฐานทางธรรม: ทรงสร้างพระราชกฤษฎีกาหินและจารึกเรื่องราวคำสอนต่างๆ เพื่อสื่อสารและเผยแผ่หลักธรรมไปยังประชาชน
การปกครองด้วยธรรม: ทรงปกครองด้วยหลักธรรมอันเมตตา กรุณา และให้เป็นธรรมแก่ราษฎร โดยถือเป็นแบบอย่างให้กษัตริย์ไทยสืบทอดมา
การอุปถัมภ์ศาสนาอื่น: นอกจากพุทธศาสนา ยังทรงอุปถัมภ์ศาสนาเชนด้วย โดยการถวายถ้ำหลายแห่งแก่ผู้นับถือ